Suleyman Eren Florida’da düşen Learjet 60 tipi özel jet, 1 Kasım 2026 Pazar günü 9 kişinin ölümüne yol açtı. Jet, ilk olarak Teksas’taki Austin-Bergstrom Uluslararası Havalimanı’ndan havalanmıştı. Bahamalar’daki North Eleuthera Havalimanı’na gidiyordu, ancak Palm Beach County bölgesinde yerleşim alanına çakıldı.
Bu nedenle ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB) ve Federal Havacılık İdaresi (FAA) kapsamlı bir inceleme başlattı. Ancak kara kutuların incelenmesi ve nihai kaza raporu zaman alacak. Yine de Florida’da düşen Learjet 60 ile ilgili radar verileri, hava durumu raporları ve pilotun kuleyle yaptığı son görüşmeler tabloyu ana hatlarıyla gösteriyor.
Florida’da düşen Learjet 60’ın son dakikaları
Ayrıca uçuş verileri ve Miami Hava Trafik Kontrol Merkezi ile yapılan konuşmalar, kontrolün kısa sürede kaybedildiğini gösteriyor. Bu nedenle olayın adımları şöyle sıralanıyor:
- Fırtına ve buzlanma: Öncelikle Güney Florida’da şiddetli konvektif fırtına hücreleri etkiliydi. Bölge için ayrıca konvektif SIGMET uyarısı da vardı. Buna karşın pilot, hafif ve kontrol edilebilir düzeyde şeffaf buzlanma yaşadığını bildirdi. Ayrıca orta şiddette türbülansa girdiğini söyledi.
- Türbülans ve irtifa kaybı: Jet, özellikle 700 fite varan ani irtifa sarsıntıları yaşadı. Ardından tırmanış izni istedi. Bunun ardından uçak dik bir dalışa geçti.
- Kontrol kaybı: Bu yüzden pilot peş peşe acil durum çağrıları yaptı. Uçak ilk olarak dakikada 8.000 fit, sonra 10.000 fit irtifa kaybetti. Son olarak bu rakam 20.000 ila 30.000 fite çıktı. Üstelik bu dalış hızı, uçağın aerodinamik ve yapısal tasarım sınırlarını fazlasıyla aştı.
Son olarak pilotun kuleye söyledikleri şöyle: “Aşırı hız durumundayız, dakikada 20 bin fit alçalıyoruz. Yere çakılacağız.”
Kazanın boyutu ve yaşanan yıkım
Buna göre ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, uçaktaki 9 kişinin tamamının olay yerinde hayatını kaybettiğini doğruladı. Ayrıca uçak, Military Trail yolu yakınlarındaki bir caddeye dik açıyla düştü. Bu yüzden çarpmanın etkisiyle yerde devasa bir krater oluştu.
Ayrıca patlama elektrik hatlarını kopardı ve çevredeki yollarda çökmelere neden oldu. Nitekim Florida Valisi Ron DeSantis, şiddeti “Sanki bir füze düşmüş gibiydi” sözleriyle anlattı. Buna karşın yerdeki siviller arasında can kaybı yaşanmadı. Bununla birlikte enkaz ve altyapı hasarı yüzünden yaklaşık 600 mahalle sakini güvenlik gerekçesiyle tahliye edildi.
Bombardier Learjet 60’ın özellikleri
Öncelikle Florida’da düşen Learjet 60, hızı ve yüksek irtifa kabiliyetiyle bilinen bir Bombardier modeli. Ayrıca orta ölçekli, çift motorlu bir iş jeti olan uçakta iki adet Pratt & Whitney Canada PW305A turbofan motor var.
- Örneğin tipik düzende 7-8 yolcu ve 2 pilot taşıyor; ayrıca azami yolcu sayısı 9.
- Ayrıca yaklaşık 860 km/s hıza, yani 0,81 Mach’a ulaşıyor.
- Bunun yanı sıra azami irtifası 51.000 fit (15.545 metre).
- Kanat uçlarında winglet’ler, ayrıca kuyruk altında “delta fin” kanatçıkları bulunuyor.
Özellikle güçlü itiş gücü ve yüksek tırmanma oranı sayesinde Learjet 60 modelleri, kötü havanın üzerine çıkabilen güvenilir jetler arasında sayılır. Fakat fırtına hücresinde ani buzlanma ve şiddetli dikey rüzgâr akımları görülebilir. Üstelik bunlar kontrol yüzeylerini kilitleyebilir ya da göstergeleri yanıltabilir. Böylece uçak aerodinamik perdövitese (stall) ve derin bir spiral dalışa sürüklenebilir.
Dolayısıyla nihai sebep, NTSB’nin uçağın bakım geçmişini ve kokpit ses kayıtlarını tamamlamasıyla netleşecek.
